Czy można powiedzieć „słuszna racja”, czy to źle brzmi?
W jednym ze znaczeń „racja” i „słuszność” są synonimami: można mieć rację i można mieć słuszność – oba wyrażenia znaczą to samo i są poprawne. Natomiast połączenie „słuszna racja” bywa uważane za pleonazm, czyli wyrażenie, w którym część zdania powtarza znaczenie zawarte w wyrazie nadrzędnym. Inaczej mówiac, wyrazy tworzące pleonazm znaczą to samo lub prawie to samo.
Jednak sformułowanie „słuszna racja” nie jest błędem językowym ani peonazmem, jeśli użyjemy go w kontekście, w którym podkreślamy wartość, trafność lub zasadność argumentu, a nie powtarzamy tautologicznie, że coś jest racją („racja” sama w sobie oznacza słuszność).
Przykłady poprawnego użycia:
- W dyskusji o bezpieczeństwie w sieci jego słuszna racja dotycząca konieczności aktualizacji oprogramowania została przyjęta przez wszystkich.
- Nie mogę się z Tobą nie zgodzić – masz słuszną rację, że należy dbać o higienę danych.
- Słuszna racja prowadziła go do decyzji o wprowadzeniu nowych zasad w firmie.
W tych przykładach „słuszna racja” pełni funkcję uznania wartości argumentu lub opinii, a nie powtarza oczywistej definicji „racji”.
Monika Kaczor